Europees Instituut - Educatie in coaching en counseling

In de GGZ-hulpverlening is er de laatste jaren steeds meer nadruk gekomen op de zelfbe­schikking en zelfbepaling van de patiënt. Ethisch gezien is daarmee een drietal aspecten van belang geworden in de hulpverlener-patiëntrelatie: vrijwilligheid, authenticiteit en doelbewuste overweging. Deze ontwikkeling heeft haar beslag gekregen in wetgeving zoals de WGBO en de BOPZ. Lang niet alle (beroeps-)ethische kwesties echter kunnen en moeten bij wet geregeld worden. Voor verschillende beroepsbeoefenaren zijn dan ook naast de wettelijke kaders ethische beroepscodes ontwikkeld. Deze richtlijnen geven aan hoe beroepsbeoefenaren ethisch dienen te handelen en aan welke inhoudelijke criteria hun werk dient te beantwoorden. Voor counselors zijn deze opgesteld door verschillende beroepsverenigingen.

Dit soort beroepscodes is van grote betekenis. Als instrumenten van toetsing van het professionele handelen van de counselor vormen zij de basis van het tuchtrecht van beroepsverenigingen. Daarnaast bieden ze cliënten een garantie dat de counselor die bij een beroepsvereniging is aangesloten voldoet aan de eisen en ethische beginselen van de beroepsgroep. Toch worden de interacties van hulpverleners met cliënten meer bepaald door morele kwaliteiten dan door de afweging van ethische principes die in beroepscodes zijn vastgelegd. Volgens de docent spelen in de ethiek van de hulpverlener met name integriteit, medeleven, moed en liefde een rol. Het bedrijfsleven wordt eveneens geconfron­teerd met ethische kwesties. Een centrale vraag hier is hoe de leidinggevende in zijn omgang met medewerkers rekening kan houden met het humane aspect. Daarnaast spelen bedrijfsethische aspecten een rol bij de contacten tussen medewerkers en klanten.

Respect voor de autonomie van de cliënt/medewerker is bij zowel coaches als counselors een belangrijk uitgangspunt. In feite zijn beiden gericht op het vergroten van deze autono­mie. Om verantwoord te functioneren moeten coaches/counselors zich allereerst bewust zijn van de ethische en juridische aspecten van hun (voorgenomen) handelen. Andere belangrij­ke voorwaarden zijn een goede communicatie met de cliënt/medewerker en overleg en beraad met collega’s (inter- en supervisie). Deze elementen verhogen immers de kans dat bij de afweging van ethische en juridische kwesties met alle aspecten rekening wordt gehouden.

In dit college komen de (beroeps-)ethische kanten van het handelen van de coach/counsel­or uitvoerig aan bod.

Over de docent