Over het college (halve dag)
13 november 2010: Interventies en bemiddeling bij conflicten in werksituaties
Docent: dhr. drs. J. Bijlsma
Conflicten zijn onvermijdelijk en komen voor in elke relatie waar twee of meer personen samenwerken. Ieder mens is anders, denkt anders, heeft andere behoeften en gevoelens en deze komen lang niet altijd overeen met die van een ander. Conflicten tussen medewerkers kunnen organisaties grote schade berokkenen en dienen bij de wortel te worden aangepakt. Vaak ligt er een meningsverschil aan ten grondslag, soms is sprake van tegengestelde belangen. Het eerste is doorgaans makkelijker te overbruggen dan het tweede. Nog lastiger is wanneer persoonlijke tegenstellingen in normen en waarden een rol spelen.
Ieder conflict kent zowel een zakelijke als een emotionele component. Nogal eens komt het voor dat men alleen oog heeft voor de zakelijke component en niet voor de emotionele. Oplossingen van conflicten worden dan bijvoorbeeld gezocht in structurele veranderingen van de organisatie of het voeren van louter inhoudelijke discussies. In veel gevallen zal een dergelijke aanpak slechts leiden tot schijnoplossingen of tot een escalatie van het conflict. Bij conflicten dient men zich daarom ook te richten tot de onderliggende problemen van temperament, groepsdynamica, relaties en emoties.
Om dit complexe proces in goede banen te leiden, wordt steeds vaker de hulp van een bemiddelaar (‘mediator’) ingeroepen. Deze probeert tussen of boven de partijen te staan en tot een compromis te komen, waar beide vrede mee hebben. Hiertoe bemoeit de bemiddelaar zich niet alleen met de inhoudelijke kanten van het conflict (het inhoudsniveau), maar ook met de wijze waarop partijen met elkaar en met het conflict omgaan (het betrekkingsniveau). Doorgaans zal de bemiddelaar -na analyse van het conflict- twee doelen nastreven. In de eerste plaats probeert hij de spanning tussen de partijen te verminderen. Pas als dat is gelukt, is er ruimte voor het tweede doel: het oplossen van de kwestie. Door de weerstanden uit te spreken, kunnen emoties weer een plek krijgen. De trend is nu om conflicten liefst al in een vroegtijdig stadium aan te pakken, waardoor de verstoorde relaties nog kunnen worden hersteld. De verzamelnaam voor deze aanpak is ‘Alternative Dispute Resolution’, wat wel wordt vertaald als ‘Anders Dan Rechtspraak’. Mediation of conflictbemiddeling is hiervan de belangrijkste vorm.
Over de docent
Dhr. drs. J. Bijlsma studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden met als specialisaties Oude geschiedenis en Godsdienstwetenschap. Hij was onder andere beleidsadviseur P & O en secretaris Commissie Beroep en Bezwaar, personele zaken. Tegenwoordig is hij eigenaar van Trickster ® BV, een bedrijf in coaching, mediation en games. Een trickster is een bedrieglijke, schelmachtige figuur die voorkomt in de folklore en mythen van vele culturen. Hij belichaamt het onverwachte en toont de kracht van de creativiteit. Door grenzen te overschrijden laat een trickster de grenzen zien. Zijn bedrijf richt zich dan ook op het doorbreken van schijnbaar uitzichtloze situaties, vastgeroeste bedrijfsculturen, ingesleten gedragspatronen en haperende mensenlevens. De heer Bijlsma is gecertificeerd mediator en ingeschreven als mediator bij de Raad voor Rechtsbijstand Amsterdam voor Omgangsvormen, Ontslag, Ziekteverzuim, Overig en Ambtenarenzaken. Op basis van zijn opleiding en werkervaring geldt hij als een expert in geëscaleerde conflicten en ‘moeilijke mensen’.